Doorgaan naar hoofdcontent

Slapend rijk en moeiteloos slim: Pleidooi voor niet actief leren

De uitdrukking 'actief leren' suggereert dat er ook zoiets bestaat als 'niet actief leren.' Meer nog: het drukt een impliciet waardeoordeel uit over zijn tegenhanger, de lamlendige, vadsige, niet actieve loot van de familie. Zelf kijk ik daar anders tegenaan. Van die arbeidsethiek 'In het zweet uws aanschijns zult Gij uw Kennis verwerven' moet  ik niets hebben. Ik ben voor het moeiteloos verwerven van geld, lieven, kennis en single malt whisky. Als het effe kan, moet het vanzelf gaan. Slapend rijk en moeiteloos slim. Ik sta als eerste in de rij om een geheugenchip te laten inplanten. Al die uren studie, al die bestede energie, waar is dat tenslotte goed voor? Het leven is kort. Laat ons dus zuinig met onze tijd omspringen.

Die economie pas ik consequent toe. Als ik les geef, verhef ik bijvoorbeeld nooit mijn stem. Op die manier kunnen mijn leerlingen de les in de klas naast ons volgen. Mijn motto: doe niet zelf wat je door een ander kunt laten doen (vraag het maar aan mijn vrouw.) En als ik schrijf, moet dit zijn over belangwekkende zaken zoals actief leren. Of over het verschil tussen een, goede blend en een single malt. Voor iets minder stroop ik mijn mouwen niet op. Actief leren: bah! Een chip inplanten, dat is het helemaal voor mij. Maar die is er dus nog niet.

'Actief leren' drukt ook een tegenstelling uit met eerdere vormen van leren. Het nieuwe dat het oude verdringt. Want nieuw is beter. Dit wens ik hier toch te relativeren. Nieuw is vaak gewoon maar nieuw en moet zijn deugdelijkheid nog bewijzen. Zo heb ik eens in een vlaag van modernisme een automatische tandenborstel gekocht. Rotzooi! Het trilt, davert en kriebelt en als ik niet oppas, dan centrifugeert het mijn tandpasta tegen de spiegel. Weg ermee! Alles wat op stroom werkt is voor mij trouwens verdacht en een potentiële ergernis. Mijn bankkaarten worden opgeslokt, mijn auto start alleen op dagen met twee lettergrepen en mijn haardroger ontvlamt spontaan in stand drie. Nee, nieuw is niet noodzakelijk beter. Een goede raad:  blijf bij het vertrouwde. Stop je centen in je sokken, ga te voet en droog je haren in de wind.

Het enige argument dat hout snijdt, is dat actief leren leuk is. Voor de kinderen dan. Tenminste, dat hoor je toch in de verkooppraatjes. Zelf heb ik de indruk dat de kinderen in mijn klas elke uitdrukking waar 'leren' in voorkomt wantrouwen. Hier, jongens: een pil. Het is een mooie roze, dus: slikken maar. Ja, het is een mooie roze, maar het blijft een pil. En het blijft leren.
Kinderen en ik, wij zitten op dezelfde golflengte. Eigenlijk wil ik ook heel de dag spelen of niks doen. Als ik op maandagmorgen mijn les begin met "Komaan jongens, aan het werk!" dan glijdt de helft van mijn publiek onder zijn lessenaar. Ik moet de boodschap handig verpakken of de sfeer zit kapot van bij het begin. Dat betert naarmate de week vordert. Op wóensdag kan ik hun al interessante taken geven zoals:
"Neem je boek bladzijde veertien. Schrijf dat lesje zonder fouten over." Of: "Bedenk zelf nu eens tien boeiende vraagstukken met de prijzen van de Schotse whisky's." Wie uitlegt vraagt, vliegt terug naar zijn plaats. "Wees zelfredzaam en creatief' zeg ik dan. Tja, in het begin levert dat wel eens een traantje op. En een enkele hardliner rukt dan toch nog op tot aan mijn bureau. Maar dan speel ik gewoon mijn troefkaart uit en zeg dat ze maar eens moeten beginnen actief te leren.

Begrijp me niet verkeerd: ik ben niet tegen. Nu ik hier zit te schrijven en mijn gedachten laat gaan over actief leren, begin ik er zelfs de sterke kanten van in te zien. Ik wantrouw gewoon het nieuwe. Maar dat wil niet zeggen dat ik het actief leren-ding niet wil uitproberen.
Er is veel goeds over te zeggen: het werkt niet op stroom, ik moet minder uitleggen en de kinderen doen al het werk. Alleen... de naam zit fout. Uw product mag dan misschien deugen, de verpakking is pover. U schrikt de mensen af. Dat 'actief werkt averechts op slome mensen zoals ik. Actief, actief, je hoort niet anders tegenwoordig. Zelfs gepensioneerden dienen actief te zijn, of ze worden met een schuin oog bekeken. ContractWERK? HoekenWERK? Alsjeblieft zeg! Vergeet niet wie uw klanten zijn. Uw klanten, dat zijn mijn kinderen en ik, willen maar één ding en dat is spelen. En niks doen. Wij eisen het recht op om lui te zijn. Wij verzetten ons met klem tegen de jachtige levensstijl die ons door de rest van de maatschappij wordt opgedrongen. Laat ons klooien in een hoek, kliederen met kleuren, onze krant lezen. Of gewoon niks doen. Want die geheugenchip, die komt er aan, hoe dan ook. En dan is heel die kwestie over leren, actief of passief, geen punt meer. Dan leggen we de scholen plat, zaaien gras en spelen tot het donker wordt.
Actief leren? Geen kwestie om je druk over te maken...


Auteursrecht: Jules Grandgagnage

Reacties

Populaire posts van deze blog

Plato's allegorie van de grot: hoe word je filosoof?

In het zevende boek van zijn dialoog 'Politeia' (de Staat) laat de Griekse filosoof Plato zijn personage Socrates een verhaal vertellen dat nu bekendstaat als 'de allegorie van de grot'. Waar gaat dit verhaal precies over en, vooral: wat wilde Plato hiermee bereiken? Om dit te begrijpen is het nodig om wat meer over Plato's Ideeënleer te weten en hoe hij de taak van de filosoof-koning zag. De tocht uit de duistere grot en haar bedrieglijk schaduwspel naar het licht en de werkelijkheid van de Ideeën is het pad dat elke filosoof-regeerder volgens hem moet volgen.

Situering binnen de dialoog 'Staat' De tekst met de allegorie van de grot is te vinden in Plato's dialoog Staat, waarin hij zijn denkbeelden uiteenzet over de ideale staat. In deze ideale maatschappij heeft iedereen zijn taak, van arbeider en soldaat tot filosoof en staatsman. Voor Plato (4e eeuw v.Chr.) is de beste staatsman (regeerder) tevens een filosoof, omdat die geacht wordt de meeste wijs…

Elizabeth Barrett schrijft Sonnets from the Portuguese als liefdesverklaring aan Robert Browning

Elizabeth Barrett Browning (Coxhoe Hall, nabij Durham (Engeland), 6 maart 1806 – Florence, 29 juni 1861) was een politiek geëngageerde, hoogontwikkelde protofeministe en vooral een van de meest vooraanstaande dichters van het Victoriaanse tijdperk. Haar poëzie was tijdens haar leven zowel in Engeland als in de Verenigde Staten bijzonder populair. Een verzameling van haar laatste gedichten werd kort na haar dood gepubliceerd door haar man, Robert Browning. Behalve om haar romance met deze dichter is zij nu vooral bekend om haar Sonnets from the Portuguese, een reeks liefdesgedichten die zij aan hem wijdde. De beroemdste versregel uit deze bundel is How do I love thee? Let me count the ways.
Jeugd Elizabeth werd geboren als oudste van elf kinderen, op een landgoed bij Durmham in Herefordshire. Zij was de eerste van haar familie die sinds lange tijd werd geboren in Engeland. Eeuwenlang woonde de familie Barrett, die van gedeeltelijk Creoolse afkomst was, in Jamaica. Daar baatten ze suike…

Websites over esoterie: het kaf en het koren

Esoterie zit in de lift. Dagelijks raadplegen talloze mensen hun horoscoop in de krant, en tarotlezers, mediums en allerlei zelfverklaarde paragnosten zetten professionele betaalwebsites op om goedgelovige klanten te vangen. Mensen nemen ook hoe langer hoe meer hun toevlucht tot alternatieve genezers die beweren betere resultaten te kunnen behalen dan de 21e-eeuwse wetenschap. En aan deze crazy hype lijkt geen einde te komen. Integendeel. New age is back, al is het eigenlijk nooit echt weggeweest. We worden omgeven door nieuwe heksen, esoterische zwevers, oosters levende westerlingen en charlatans allerhande die vooral hun eigen economie draaiende willen houden ten koste van 'onze' portemonnee. Om die verdwazing gaande te houden, is het essentieel dat het product gekaderd wordt binnen een esoterische filosofie. Door al die rook en verdwazing zou een mens op den duur vergeten dat esoterie ook ernstig kan worden bestudeerd.

Astrologie, alchemie en magie vormen de drie belangrij…