Doorgaan naar hoofdcontent

A Valediction of Weeping en A Valediction: Forbidding Mourning van John Donne

John Donne (1572 –1631)

A "valediction" betekent een afscheid, afscheid nemen. In zowel A Valediction: of Weeping als A Valediction: Forbidding Mourning neemt Donne afscheid van een geliefde, maar de twee gedichten brengen verschillende stemmingen over. ''A Valediction: of Weeping' is een gepassioneerd pleidooi, terwijl 'A Valediction: forbidding mourning' op een zachte, vertrouwelijke toon tracht te overtuigen. De twee gedichten zijn praktisch geschreven op hetzelfde moment, toen de dichter op het punt stond om te vertrekken voor een bezoek aan een vreemd land. De dichter zegt tegen zijn vrouw om bij deze tijdelijke scheiding niet te klagen of te huilen, omdat dit immers beider gemoedsrust zal verstoren terwijl ze van elkaar gescheiden zijn. Dat is ook het thema van dit gedicht (... 'of weeping'): hoe verwerk je een scheiding tussen geliefden? Met tranen en zuchten? Of met geduld en berusting? Spelend met beelden van overstromingen en getijden komt de dichter uiteindelijk tot de conclusie dat wederzijds begrip en geduld te verkiezen zijn boven romantisch klagen en zuchten, die hun verdriet en frustratie alleen maar zullen doen toenemen.

In 'A Valediction: of Weeping' tracht de dichter zijn geliefde ervan te overtuigen om hem te laten wenen terwijl ze samen zijn, want spoedig zullen zij gescheiden worden. Met behulp van de 'conceit' die het storten van tranen vergelijkt met het maken van munten overtuigt hij haar ervan dat zijn tranen evenzeer een deel van haar zijn als van hem.

LET me pour forth
My tears before thy face, whilst I stay here,
For thy face coins them, and thy stamp they bear,
And by this mintage they are something worth.
For thus they be
Pregnant of thee ;
Fruits of much grief they are, emblems of more ;
When a tear falls, that thou fall'st which it bore ;
So thou and I are nothing then, when on a divers shore.

De tranen van de dichter hebben waarde omdat ze het 'stempel' dragen van het gezicht van zijn vrouw: haar aangezicht 'munt' ze. Maar met te overvloedige tranen worden beiden gereduceerd tot niets. Het is daarom beter dat zij niet meer wenen.

On a round ball
A workman, that hath copies by, can lay
An Europe, Afric, and an Asia,
And quickly make that, which was nothing, all.
So doth each tear,
Which thee doth wear,
A globe, yea world, by that impression grow,
Till thy tears mix'd with mine do overflow
This world, by waters sent from thee, my heaven dissolvèd so.

De dichter vergelijkt de traan met een wereldbol en de tranen van zijn vrouw zullen de wereld overstromen. Zijn tranen in combinatie met de hare zullen leiden tot een stortvloed en veel verdriet. In feite zal de stortvloed hen allebei vernietigen, hoewel ze nooit bedoeld hebben om op deze wijze te sterven. Als zij samen met hem begint te wenen, zegt hij dat ze er beter mee ophouden, omdat het uiten van hun emotie hen dichter bij de dood brengt:

Since thou and I sigh one another's breath,
Who e'r sighes most, is cruellest, and hasts the others death.

Hij staat op het punt een reis te maken overzee, waar hij zal worden overgeleverd aan de elementen. Hij trekt een analogie tussen haar tranen en de zee, en tussen haar zuchten en de wind, en is ongerust dat de elementen een voorbeeld zouden kunnen nemen aan haar en zijn schip tot zinken zullen brengen:

O ! more than moon,
Draw not up seas to drown me in thy sphere ;
Weep me not dead, in thine arms, but forbear
To teach the sea, what it may do too soon ;
Let not the wind
Example find
To do me more harm than it purposeth :
Since thou and I sigh one another's breath,
Whoe'er sighs most is cruellest, and hastes the other's death.

Het gedicht lijkt te zijn ontstaan door vrijelijk te associëren, waarbij het ene beeld het andere oproept: het beeld van de traan leidt tot de vergelijking met een munt, de waarde ervan; het ronde leidt tot de globe, de continenten; hun tranen zullen heel die schepping zoals de zondvloed verdrinken. De geliefde is de Maan, die 'getijden en stormen' veroorzaakt. De tranen op zich lenen zich goed tot symboliek: zij zijn rond en groot, zoals de zwangerschap, en in hen leeft een weerspiegeling van de geliefde. Het vallen van tranen kan het  'vallen' van de geliefde betekenen, waardoor wat tussen hen bestond net als de traan tot 'niets' wordt gereduceerd.

'A Valediction: Forbidding Mourning' werd voor het eerst in 1633 gepubliceerd in de collectie Songs and Sonnets, twee jaar na de dood van Donne.

Het gedicht volgt het rijmschema ABAB in viervoetig jambisch vers.

In tegenstelling tot sommige van Donnes meer zinnelijke werken zoals het gedicht "The Flea" of de song “Go, and catch a falling star" is  “A Valediction: Forbidding Mourning” (een afscheid met verbod op treuren) meer gericht op een spirituele liefde die het fysieke overstijgt. Als metafysisch gedicht maakt het gebruik van verschillende 'conceits', waarbij iets fysieks in verband wordt gebracht met iets spiritueels.

Als het gedicht begint, spreekt de verteller over deugdzame mannen die de fysieke wereld verlaten en “whisper their souls to go”, wat betekent dat ze sterven zonder klagen. Hij zegt tegen zijn geliefde dat hun afscheid ook zo moet zijn. Treuren of huilen zou hun liefde ontheiligen. Hij haalt hierbij het voorbeeld aan van aardbevingen die angst en onrust brengen, terwijl hemelse bewegingen zoals de processie van de equinox onschuldiger zijn. De verteller zegt dat hij en zijn geliefde een soort van hemelse liefde delen. Daarom hoeft hun afscheid niet de commotie teweeg te brengen zoals een aardbeving doet of zoals tussen meer fysiek ingestelde geliefden gebeurt. Deze laatsten kunnen gewoon niet verdragen om fysiek van elkaar gescheiden te worden. Een afscheid verwijdert immers precies datgene waar ze van houden. Omdat de spreker en zijn geliefde een hogere vorm van liefde hebben, raakt het hun niet zo erg wanneer ze van elkaar gescheiden worden. Hun twee zielen zijn één. Als één van hen vertrekt, worden ze niet echt gescheiden, ze dijen uit. De conceit met het goud (een mooi en zeldzaam metaal) wordt hier gekozen omdat goud ook kneedbaar is en uiteen kan worden gerekt terwijl het toch nog samenhangt.

Aan het eind van het gedicht vinden we de bekende analogie met het kompas.

And though it in the center sit,
Yet when the other far doth rome,
It leans, and hearkens after it,
And growes erect, as that comes home.

De verteller zegt dat zijn geliefde het vaste been van het kompas is, en hij het andere, bewegende been. Zelfs wanneer een been zich van het andere verwijdert, zal het vaste been op één plaats blijven en leunen in de richting van het andere. Zelfs als hij op reis is, zal zijn geliefde naar hem blijven 'luisteren' ("hearken") en er nog zijn als hij terugkomt.


Meer lezen over John Donne? Breng dan eens een bezoekje aan John Donne, Leven en werk

Auteursrecht: Jules Grandgagnage

Reacties

Populaire berichten van deze blog

Plato's allegorie van de grot: hoe word je filosoof?

In het zevende boek van zijn dialoog 'Politeia' (de Staat) laat de Griekse filosoof Plato zijn personage Socrates een verhaal vertellen dat nu bekendstaat als 'de allegorie van de grot'. Waar gaat dit verhaal precies over en, vooral: wat wilde Plato hiermee bereiken? Om dit te begrijpen is het nodig om wat meer over Plato's Ideeënleer te weten en hoe hij de taak van de filosoof-koning zag. De tocht uit de duistere grot en haar bedrieglijk schaduwspel naar het licht en de werkelijkheid van de Ideeën is het pad dat elke filosoof-regeerder volgens hem moet volgen.

Situering binnen de dialoog 'Staat' De tekst met de allegorie van de grot is te vinden in Plato's dialoog Staat, waarin hij zijn denkbeelden uiteenzet over de ideale staat. In deze ideale maatschappij heeft iedereen zijn taak, van arbeider en soldaat tot filosoof en staatsman. Voor Plato (4e eeuw v.Chr.) is de beste staatsman (regeerder) tevens een filosoof, omdat die geacht wordt de meeste wijs…

Elizabeth Barrett schrijft Sonnets from the Portuguese als liefdesverklaring aan Robert Browning

Elizabeth Barrett Browning (Coxhoe Hall, nabij Durham (Engeland), 6 maart 1806 – Florence, 29 juni 1861) was een politiek geëngageerde, hoogontwikkelde protofeministe en vooral een van de meest vooraanstaande dichters van het Victoriaanse tijdperk. Haar poëzie was tijdens haar leven zowel in Engeland als in de Verenigde Staten bijzonder populair. Een verzameling van haar laatste gedichten werd kort na haar dood gepubliceerd door haar man, Robert Browning. Behalve om haar romance met deze dichter is zij nu vooral bekend om haar Sonnets from the Portuguese, een reeks liefdesgedichten die zij aan hem wijdde. De beroemdste versregel uit deze bundel is How do I love thee? Let me count the ways.
Jeugd Elizabeth werd geboren als oudste van elf kinderen, op een landgoed bij Durmham in Herefordshire. Zij was de eerste van haar familie die sinds lange tijd werd geboren in Engeland. Eeuwenlang woonde de familie Barrett, die van gedeeltelijk Creoolse afkomst was, in Jamaica. Daar baatten ze suike…

Websites over esoterie: het kaf en het koren

Esoterie zit in de lift. Dagelijks raadplegen talloze mensen hun horoscoop in de krant, en tarotlezers, mediums en allerlei zelfverklaarde paragnosten zetten professionele betaalwebsites op om goedgelovige klanten te vangen. Mensen nemen ook hoe langer hoe meer hun toevlucht tot alternatieve genezers die beweren betere resultaten te kunnen behalen dan de 21e-eeuwse wetenschap. En aan deze crazy hype lijkt geen einde te komen. Integendeel. New age is back, al is het eigenlijk nooit echt weggeweest. We worden omgeven door nieuwe heksen, esoterische zwevers, oosters levende westerlingen en charlatans allerhande die vooral hun eigen economie draaiende willen houden ten koste van 'onze' portemonnee. Om die verdwazing gaande te houden, is het essentieel dat het product gekaderd wordt binnen een esoterische filosofie. Door al die rook en verdwazing zou een mens op den duur vergeten dat esoterie ook ernstig kan worden bestudeerd.

Astrologie, alchemie en magie vormen de drie belangrij…