Doorgaan naar hoofdcontent

A Valediction of Weeping en A Valediction: Forbidding Mourning van John Donne

John Donne (1572 –1631)

A "valediction" betekent een afscheid, afscheid nemen. In zowel A Valediction: of Weeping als A Valediction: Forbidding Mourning neemt Donne afscheid van een geliefde, maar de twee gedichten brengen verschillende stemmingen over. ''A Valediction: of Weeping' is een gepassioneerd pleidooi, terwijl 'A Valediction: forbidding mourning' op een zachte, vertrouwelijke toon tracht te overtuigen. De twee gedichten zijn praktisch geschreven op hetzelfde moment, toen de dichter op het punt stond om te vertrekken voor een bezoek aan een vreemd land. De dichter zegt tegen zijn vrouw om bij deze tijdelijke scheiding niet te klagen of te huilen, omdat dit immers beider gemoedsrust zal verstoren terwijl ze van elkaar gescheiden zijn. Dat is ook het thema van dit gedicht (... 'of weeping'): hoe verwerk je een scheiding tussen geliefden? Met tranen en zuchten? Of met geduld en berusting? Spelend met beelden van overstromingen en getijden komt de dichter uiteindelijk tot de conclusie dat wederzijds begrip en geduld te verkiezen zijn boven romantisch klagen en zuchten, die hun verdriet en frustratie alleen maar zullen doen toenemen.

In 'A Valediction: of Weeping' tracht de dichter zijn geliefde ervan te overtuigen om hem te laten wenen terwijl ze samen zijn, want spoedig zullen zij gescheiden worden. Met behulp van de 'conceit' die het storten van tranen vergelijkt met het maken van munten overtuigt hij haar ervan dat zijn tranen evenzeer een deel van haar zijn als van hem.

LET me pour forth
My tears before thy face, whilst I stay here,
For thy face coins them, and thy stamp they bear,
And by this mintage they are something worth.
For thus they be
Pregnant of thee ;
Fruits of much grief they are, emblems of more ;
When a tear falls, that thou fall'st which it bore ;
So thou and I are nothing then, when on a divers shore.

De tranen van de dichter hebben waarde omdat ze het 'stempel' dragen van het gezicht van zijn vrouw: haar aangezicht 'munt' ze. Maar met te overvloedige tranen worden beiden gereduceerd tot niets. Het is daarom beter dat zij niet meer wenen.

On a round ball
A workman, that hath copies by, can lay
An Europe, Afric, and an Asia,
And quickly make that, which was nothing, all.
So doth each tear,
Which thee doth wear,
A globe, yea world, by that impression grow,
Till thy tears mix'd with mine do overflow
This world, by waters sent from thee, my heaven dissolvèd so.

De dichter vergelijkt de traan met een wereldbol en de tranen van zijn vrouw zullen de wereld overstromen. Zijn tranen in combinatie met de hare zullen leiden tot een stortvloed en veel verdriet. In feite zal de stortvloed hen allebei vernietigen, hoewel ze nooit bedoeld hebben om op deze wijze te sterven. Als zij samen met hem begint te wenen, zegt hij dat ze er beter mee ophouden, omdat het uiten van hun emotie hen dichter bij de dood brengt:

Since thou and I sigh one another's breath,
Who e'r sighes most, is cruellest, and hasts the others death.

Hij staat op het punt een reis te maken overzee, waar hij zal worden overgeleverd aan de elementen. Hij trekt een analogie tussen haar tranen en de zee, en tussen haar zuchten en de wind, en is ongerust dat de elementen een voorbeeld zouden kunnen nemen aan haar en zijn schip tot zinken zullen brengen:

O ! more than moon,
Draw not up seas to drown me in thy sphere ;
Weep me not dead, in thine arms, but forbear
To teach the sea, what it may do too soon ;
Let not the wind
Example find
To do me more harm than it purposeth :
Since thou and I sigh one another's breath,
Whoe'er sighs most is cruellest, and hastes the other's death.

Het gedicht lijkt te zijn ontstaan door vrijelijk te associëren, waarbij het ene beeld het andere oproept: het beeld van de traan leidt tot de vergelijking met een munt, de waarde ervan; het ronde leidt tot de globe, de continenten; hun tranen zullen heel die schepping zoals de zondvloed verdrinken. De geliefde is de Maan, die 'getijden en stormen' veroorzaakt. De tranen op zich lenen zich goed tot symboliek: zij zijn rond en groot, zoals de zwangerschap, en in hen leeft een weerspiegeling van de geliefde. Het vallen van tranen kan het  'vallen' van de geliefde betekenen, waardoor wat tussen hen bestond net als de traan tot 'niets' wordt gereduceerd.

'A Valediction: Forbidding Mourning' werd voor het eerst in 1633 gepubliceerd in de collectie Songs and Sonnets, twee jaar na de dood van Donne.

Het gedicht volgt het rijmschema ABAB in viervoetig jambisch vers.

In tegenstelling tot sommige van Donnes meer zinnelijke werken zoals het gedicht "The Flea" of de song “Go, and catch a falling star" is  “A Valediction: Forbidding Mourning” (een afscheid met verbod op treuren) meer gericht op een spirituele liefde die het fysieke overstijgt. Als metafysisch gedicht maakt het gebruik van verschillende 'conceits', waarbij iets fysieks in verband wordt gebracht met iets spiritueels.

Als het gedicht begint, spreekt de verteller over deugdzame mannen die de fysieke wereld verlaten en “whisper their souls to go”, wat betekent dat ze sterven zonder klagen. Hij zegt tegen zijn geliefde dat hun afscheid ook zo moet zijn. Treuren of huilen zou hun liefde ontheiligen. Hij haalt hierbij het voorbeeld aan van aardbevingen die angst en onrust brengen, terwijl hemelse bewegingen zoals de processie van de equinox onschuldiger zijn. De verteller zegt dat hij en zijn geliefde een soort van hemelse liefde delen. Daarom hoeft hun afscheid niet de commotie teweeg te brengen zoals een aardbeving doet of zoals tussen meer fysiek ingestelde geliefden gebeurt. Deze laatsten kunnen gewoon niet verdragen om fysiek van elkaar gescheiden te worden. Een afscheid verwijdert immers precies datgene waar ze van houden. Omdat de spreker en zijn geliefde een hogere vorm van liefde hebben, raakt het hun niet zo erg wanneer ze van elkaar gescheiden worden. Hun twee zielen zijn één. Als één van hen vertrekt, worden ze niet echt gescheiden, ze dijen uit. De conceit met het goud (een mooi en zeldzaam metaal) wordt hier gekozen omdat goud ook kneedbaar is en uiteen kan worden gerekt terwijl het toch nog samenhangt.

Aan het eind van het gedicht vinden we de bekende analogie met het kompas.

And though it in the center sit,
Yet when the other far doth rome,
It leans, and hearkens after it,
And growes erect, as that comes home.

De verteller zegt dat zijn geliefde het vaste been van het kompas is, en hij het andere, bewegende been. Zelfs wanneer een been zich van het andere verwijdert, zal het vaste been op één plaats blijven en leunen in de richting van het andere. Zelfs als hij op reis is, zal zijn geliefde naar hem blijven 'luisteren' ("hearken") en er nog zijn als hij terugkomt.


Meer lezen over John Donne? Breng dan eens een bezoekje aan John Donne, Leven en werk

Auteursrecht: Jules Grandgagnage

Reacties

Populaire posts van deze blog

Plato's allegorie van de grot: hoe word je filosoof?

In het zevende boek van zijn dialoog 'Politeia' (de Staat) laat de Griekse filosoof Plato zijn personage Socrates een verhaal vertellen dat nu bekendstaat als 'de allegorie van de grot'. Waar gaat dit verhaal precies over en, vooral: wat wilde Plato hiermee bereiken? Om dit te begrijpen is het nodig om wat meer over Plato's Ideeënleer te weten en hoe hij de taak van de filosoof-koning zag. De tocht uit de duistere grot en haar bedrieglijk schaduwspel naar het licht en de werkelijkheid van de Ideeën is het pad dat elke filosoof-regeerder volgens hem moet volgen.

Situering binnen de dialoog 'Staat' De tekst met de allegorie van de grot is te vinden in Plato's dialoog Staat, waarin hij zijn denkbeelden uiteenzet over de ideale staat. In deze ideale maatschappij heeft iedereen zijn taak, van arbeider en soldaat tot filosoof en staatsman. Voor Plato (4e eeuw v.Chr.) is de beste staatsman (regeerder) tevens een filosoof, omdat die geacht wordt de meeste wijs…

Ken jezelf: Tarot persoonlijkheidskaart en zielskaart

Wie zijn geboortedag, geboortemaand en geboortejaar kent, en een eenvoudige cijfersom kan maken, kan snel zijn persoonlijkheidskaart en zielskaart van de tarot berekenen. Heb je die twee getallen, kijk dan vervolgens naar de betekenissen van de bijbehorende tarotkaarten van de Grote Arcana. Je kunt het als spel opvatten of als spirituele gids. De gebruikte tarotkaarten uit 1889 werden ontworpen door de Zwitserse occultist Oswald Wirth, die zich baseerde op de Tarot van Marseille. Archetypische voorstellingen De werkwijze voor het berekenen van de persoonlijkheids- en zielskaart doet veel aan numerologie danken. Ook daar worden de cijfers van dag, maand en jaar van je geboorte opgeteld om bepaalde uitspraken te doen over je innerlijke en uiterlijke kwaliteiten. Tarot zou je een nog krachtiger instrument kunnen noemen. Met name de afbeeldingen van de kaarten van de Grote Arcana (het grote geheim) werken sterk in op je verbeelding en je onbewuste. Carl Gustav Jung noemde dergelijke beel…

De presocraten als pioniers van de westerse filosofie

Met de presocraten begint de westerse filosofie. Deze filosofen leefden in de periode van ongeveer 600-350 v. Chr. en worden zo genoemd omdat de manier waarop ze aan filosofie deden anders was dan de filosofie vanaf Socrates. De centra van de presocratische filosofie waren de Griekse steden in het westen van Klein-Azië en in Zuid-Italië. Van de vele werken van presocratici is niets volledig bewaard gebleven. Bijna alles wat we vandaag over hen weten, is ons overgeleverd uit geschriften van latere antieke auteurs die uit het werk van hun voorgangers citeren. De voornaamste van deze auteurs zijn Aristoteles en de historicus van de filosofie, Diogenes Laertius. Een belangrijk thema van de presocratici was de vraag naar de oorsprong van alle dingen (het arché, oerbeginsel). Andere onderwerpen waren ethiek, theologie en politieke filosofie. Daarnaast hielden veel presocraten zich ook bezig met wiskunde en natuurwetenschappen.

Presocraten? Met "presocraten" bedoelt men de vroege …